Spaargeld Beschermen bij Opname in een Verpleeghuis: Voorkom de Box 3-Valstrik van het CAK

In 30 seconden de essentie:
Wilt u voorkomen dat het eigen spaargeld opgaat aan de eigen bijdrage van het CAK? Bij opname in een verpleeghuis kan de hoge eigen bijdrage in 2026 oplopen tot maximaal € 3.061,80 per maand. Het CAK berekent dit op basis van uw vermogen van twee jaar geleden (peildatum T-2). Ontdek hoe u met de 15%-grens peiljaarverlegging afdwingt en hoe u het familievermogen tijdig juridisch veiligstelt.

Wilt u uw spaargeld beschermen wanneer een naaste niet meer zelfstandig thuis kan wonen? Tussen alle emoties en regelzaken rondom de verhuizing naar het verpleeghuis (Wlz-indicatie aanvragen) door, treden er direct ingrijpende financiële regelingen in werking.

Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) legt een verplichte eigen bijdrage op voor langdurige zorg. Die hangt af van het inkomen en van een deel van het vermogen. In dit artikel leggen we uit hoe het CAK rekent en welke stappen u kunt nemen om te controleren of de bijdrage klopt.

spaargeld beschermen

Zo rekent het CAK met uw vermogen

De Wlz betaalt de zorg zelf. U betaalt een eigen bijdrage via het CAK, waarbij naast het inkomen ook een deel van het vermogen meetelt.

Wanneer uw naaste wordt opgenomen via de Wlz, geldt de eerste 4 maanden de lage eigen bijdrage. Daarna betaalt een alleenstaande de hoge eigen bijdrage. Blijft een partner thuis wonen, dan blijft de lage eigen bijdrage gelden. Bij beide telt de vermogensinkomensbijtelling mee: jaarlijks 4% van het box 3-vermogen boven het toetsbedrag van € 36.952 per persoon (2026) wordt als extra inkomen opgeteld. In 2026 kan de hoge eigen bijdrage oplopen tot maximaal € 3.061,80 per maand.

Belangrijk: Let op de eerste 4 maanden (Lage bijdrage) Maak optimaal gebruik van de eerste 4 maanden na opname. Dit is het cruciale tijdvenster waarin u, zonder directe maximale financiële gevolgen, het Levenstestament en een eventuele peiljaarverlegging kunt regelen.

Let op: de vertraging van twee jaar (peiljaar t-2)

De belangrijkste ambtelijke regel is de vertraging van twee jaar. Het CAK berekent de eigen bijdrage namelijk op basis van de belastinggegevens van twee jaar geleden (peiljaar t-2). Dit leidt in de praktijk tot een pijnlijk financieel knelpunt:

Aspect De CAK-theorie (Papieren realiteit) De werkelijkheid voor u
Het vermogen Het CAK rekent met uw box 3-vermogen (spaargeld en beleggingen) op 1 januari van twee jaar geleden (peiljaar 2024). Dat geld kan in de tussentijd al deels zijn uitgegeven aan particuliere zorg, woningaanpassingen of verhuizing.
Het gevolg De eigen bijdrage wordt berekend over geld dat officieel nog in Box 3 stond. U betaalt een eigen bijdrage die mede is berekend over spaargeld dat er feitelijk niet meer is.
Gratis Rekenmodel Download de CAK Box 3 & Peiljaar Checklist (PDF)

Is uw inkomen of vermogen sinds 2024 flink gedaald? Ontdek in 5 minuten of u recht heeft op een aanpassing van de eigen bijdrage (peiljaarverlegging). Download ons overzichtelijke rekenmodel inclusief de officiële CAK-drempelbedragen voor 2026.

Download de gratis rekenhulp (PDF) →

De Tactische Actie: Uw Spaargeld Beschermen

Om te voorkomen dat u meer betaalt dan nodig is, pakt u de regie zodra de CAK-beschikking binnen is:

Proceskaart 1: Dwing de peiljaarverlegging af

Wat u doet: Controleer na ontvangst van de beschikking 2026 of u in aanmerking komt voor een aanpassing. Bij de lage eigen bijdrage moet uw bijdrageplichtig inkomen (inkomen plus de bijtelling over uw vermogen) in 2026 minstens € 3.293,60 lager zijn dan in 2024. Bij de hoge eigen bijdrage kijkt het CAK of u na de standaardpremie voor de zorgverzekering en de eigen bijdrage minder overhoudt dan de zak- en kleedgeldgrens. Voor 2026 kunt u dit aanvragen tot 1 mei 2027, via Mijn CAK of met het formulier “Aanpassing eigen bijdrage”.

Check / Praktijktip: Op het formulier vult u uw (verwachte) inkomen, het vermogen op 1 januari en uw loonheffing in. Houd loonstroken of pensioenspecificaties en bankgegevens bij de hand. Het CAK beoordeelt uw aanvraag en antwoordt binnen 8 weken. Bij toekenning rekent het CAK met uw verwachte gegevens over 2026.

Proceskaart 2: Stel Box 3 veilig via het Levenstestament

Wat u doet: Sommige mensen kiezen ervoor om vermogen eerder weg te geven, bijvoorbeeld door te schenken aan kinderen. Dat moet een echte schenking zijn, het werkt pas met twee jaar vertraging (peiljaar t-2), en u moet zelf genoeg geld overhouden. Laat u hierover adviseren door een notaris of financieel planner.

Belangrijk: Zorg voor een schenkingsclausule Schenken mag alleen als de patiënt wilsbekwaam is, óf als de notaris een expliciete ‘schenkingsclausule’ in het Levenstestament heeft opgenomen. Ontbreekt deze clausule en is uw ouder wilsonbekwaam? Dan geeft de kantonrechter vrijwel nooit meer toestemming om te schenken.

Door tijdig actie te ondernemen voorkomt u dat u meer betaalt dan nodig is. Voor de officiële rekenregels kunt u de website van het CAK raadplegen.

VOORINSCHRIJVING GEOPEND

Stop het verdampen van uw spaargeld

Weet u zeker dat het CAK de peildatum correct heeft toegepast? Met het Dossier CAK & Eigen Bijdrage Verlagen beschikt u direct over kant-en-klare bezwaarbrieven tegen onterechte CAK-facturen, het stappenplan voor peiljaarverlegging en de checklisten om vermogen tijdig en legaal veilig te stellen.

Reserveer het CAK Bespaardossier →
Gratis en vrijblijvende voorinschrijving — U ontvangt bericht zodra het dossier (€ 14,95) live staat.
(Liever direct grip op alle volmachten en juridische zaken? Kies straks in de kassa voor de complete Zekerheidsbundel voor € 29,95).
Veelgestelde vragen

Heldere antwoorden over uw rechten en de aanvraag

Hoeveel spaargeld telt mee voor de eigen bijdrage CAK in 2026? +
Bovenop het reguliere inkomen telt het CAK jaarlijks 4% van het Box 3-vermogen (boven het toetsbedrag van € 36.952,- per persoon) op als fictief inkomen. Hierbij kijkt het CAK naar de stand van precies twee jaar geleden (peildatum T-2).
Telt de overwaarde van een koophuis direct mee voor het CAK? +
Zolang de woning de hoofdverblijfplaats is van de achterblijvende partner, valt deze in Box 1 en telt de overwaarde niet mee. Verhuizen beide partners naar een instelling of wordt het huis verkocht? Dan valt de opbrengst in Box 3 en stijgt de eigen bijdrage.
Wanneer heb ik recht op peiljaarverlegging bij het CAK? +
Dat hangt af van uw eigen bijdrage. Bij de lage eigen bijdrage moet uw bijdrageplichtig inkomen (inkomen plus de bijtelling over uw vermogen) in 2026 minstens € 3.293,60 lager zijn dan in 2024. Bij de hoge kijkt het CAK of u na de standaardpremie en de eigen bijdrage minder overhoudt dan de zak- en kleedgeldgrens. Bij toekenning rekent het CAK met uw verwachte gegevens over 2026.
Heeft het zin om pas te schenken als de verhuizing naar het verpleeghuis al vaststaat? +
Meestal bent u dan te laat om de directe CAK-factuur te verlagen. Omdat het CAK rekent met een vertraging van twee jaar (T-2), verlagen schenkingen die u vandaag doet pas over twee jaar de eigen bijdrage. Begin daarom tijdig en zorg voor een schenkingsclausule in het levenstestament.
Hoe lang duurt de lage eigen bijdrage bij opname in een verpleeghuis? +
Bij opname in een Wlz-instelling betaalt u de eerste 4 maanden de lage eigen bijdrage. Pas vanaf de 5e maand gaat de hoge eigen bijdrage in, waarbij vermogen zwaar wordt meegerekend.

Redactionele verantwoording & Bronnen

Dit artikel is zorgvuldig samengesteld door de redactie van Mantelzorgchecklist.nl. Onze gidsen en stappenplannen worden getoetst aan de actuele wet- en regelgeving (waaronder de Wmo 2026, het CAK, de Wlz en de Zvw) en onderbouwd met ruime praktijkervaring binnen de zorgbureaucratie.

Laatst gecontroleerd en geactualiseerd volgens de richtlijnen van 2026. De inhoud van Mantelzorgchecklist.nl is informatief van aard en vormt geen individueel juridisch of financieel advies.